Home / ÇALIŞMALAR VE ARAŞTIRMA / Kerkük’ün İlk Belediye Başkanı Yazan: Mustafa Vacid Ağaoğlu

Kerkük’ün İlk Belediye Başkanı Yazan: Mustafa Vacid Ağaoğlu

Bursa Bin yıldan önce, hatta bazı tarihçilere göre milattan evvel Irak’a gelen Türklerin yaşadığı ve hiç şüphesiz en önemli merkezlerinden biri Kerkük olmuştur.

Türkler veya Türkmenler burada medeniyet inşa etmiş, hala bir kısmı ayakta olan enva-i çeşit eserler ortaya koymuştur. Yedi Türk devletine ev sahipliği yapan Kerkük, son yüzyılda uğradığı Araplaştırma ve Kürtleştirme hamlelerine rağmen halen bir Türk kenti olduğunu kanıtlayabiliyor. Bir kentin kimliğini oluşturan en önemli iki unsur hiç kuşkusuz, evler ve mezarlardır. Evlerden kastımız, mahalleler.

Zira Kerkük’ün istisnasız bütün mahalleleri Türkmen isimli ve sakinlerinin de kahir ekseriyeti Türkmen’dir. Mezarlardan da kastımız şehrin mezarlıklarıdır. Zira bütün eski mezarlar ve mezarlıklar Türkmenlere aittir, diğer etnik ve milletlere ait olan en eski mezarlar yetmiş veya seksen yıllıktır.

Tabii bütün bu kanıtlara ilaveten, geçmişte Kerkük’te resmi müesseselerde görev yapanların yine büyük bir kısmının Türkmen olması dikkat çekiyor.

Belki de Kerkük’ün Türk olduğunun bir başka argümanı, Belediyenin ilk başkanının Türkmen bir şahsiyet olmasıdır.

I. Kerkük Belediye Başkanı Kimdir? Kerkük’ün tanınmış Ağa ailesinden olan, Türkmen kökenli, 1820-1830 yılları arasında doğduğu kabul edilen,

Ömer Ağa Mehmet Sait Ağa birinci Kerkük Belediye Başkanıdır. Kerkük Belediye arşivleri ve çeşitli kaynaklara dayanarak, Ömer Ağa 1875-1900 yılları arası kesintisiz tam yirmi beş yıl başkanlık yapmıştır. Sultan Abdülaziz Hanın son döneminde göreve gelen Ömer Ağa Sultan V. Murat ve Sultan II. Abdülhamid dönemlerinde de görev yapmıştır. İlk Belediye Başkanı Ömer Ağa döneminde (1875-1900) Kerkük’te takdire şayan önemli çalışmalar ve hizmetler yapılmıştır.

Örneğin, Kerkük’ün iki ayrı yakasını (O Yaka – Bu Yaka) birbirinden ayıran Hasa Su nehrinin üzerine taştan bir köprü inşa edilmiş ve Taşköprü diye adlandırılmıştır. İnsanlar, özellikle kış mevsimlerinde nehirden geçerek zorluk çekiyorlardı, ancak bu köprü inşa edildikten sonra her iki yakadan bir diğerine rahat rahat gidip gelinmeye başlanmıştır. Yıllar sonra Taşköprü ihmal neticesinde yıkılmış ve siyasi nedenlerden ötürü onarım edilmemiştir ta ki, 2011 yılından sonra Kerkük İl Karayolları ve Köprüler Müdürü Kasım Hamza (Türkmen)’nın sunduğu proje ve Kerkük İl Meclisi Başkanı Hasan Turan (Türkmen)’ın çalışmaları ve çabaları sonucunda Taşköprü eski ve orijinal şeklinde tekrar inşa edilmiştir. Çeyrek asır başkanlığı döneminde, bir seferinde, II. Abdülhamid Han döneminde payitaht İstanbul’a davet edilmiş Ömer Ağa.

Çalışmaları ve hizmetleri hakkında bilgi verdikten sonra Ömer Ağa, oğlu Ahmet Ağa’nın yüzbaşı olarak Kerkük’te Osmanlı askeri sınıflara kabul edildiği haberini öğrenmişti, bu habere sevinen Ömer Ağa aldığı teşekkür name ile İstanbul’dan Kerkük’e geri dönmüştür.

Ömer Ağa’nın oğlu Yüzbaşı Ahmet Ağa’dan dünyaya, Hasan Ağa, Mehmet Ağa ve Mahmut Ağa adlı üç torunu gelmiştir. Dede Ömer Ağa, devleti ve vatanının yanı sıra ailesine de çok yakınlığı ve düşkünlüğü ile tanınırdı. Fakat takdir-i ilahi Ömer Ağa’yı yaşlı olmasına rağmen büyük bir imtihan ile karşı karşıya koymuştu.

Genç yaşta olan (18 veya 19 yaşlarında) torunu Mahmut Ağa yakalandığı bir salgın sebebi dünyaya gözlerini yumup, ahirete irtihal etmiştir, bu üzücü haber pek sevdiği torununu kaybeden Ömer Ağa’yı hüzne gark etmiş, ailenin reisi olarak kırk gün aile içerisinde mutlak yas ilan etmiştir. Günümüz Kerkük Belediye Müdürlüğünde resmi asılı olan, 1875-1900 yılları arası Kerkük I. Belediye Başkanı Ömer Ağa Mehmet Sait Ağa, memleketi Kerkük’te gözlerini dünyaya yummuş, şehrin merkezi Musalla mezarlığında toprağa verilmiştir.

Geçtiğimiz yıllarda 4. ve 5. kuşak torunları tarafından mütevazı mezarı yeniden tamir edildi. Ömer Ağa’nın mezarının hemen yanında oğlu Yüzbaşı Ahmet Ağa, önünde babası Mehmet Sait Ağa ve kardeşleri, çaprazında sevdiği torunu Mahmut Ağa, hemen aşağısında kubbeli bir türbe içerisinde torunu Hasan Ağa (İngiliz işgalcilerine karşı 8 yıl savaştı, Kerkük Kaymakamlık görevi teklifini reddetti) ve diğer torunları yatıyor. Mamafih çok hüzün ve esef vericidir ki, Kerkük’te yirmi beş yıl hizmet eden, Belediyenin Kurucu Başkanı olan Ömer Ağa’nın adına ne bir cadde, ne bir sokak, ne bir park, vs. bulunmamaktadır. Şahsen bu konuda çeşitli girişimlerde bulunsam da ne yazık ki, hiçbiri henüz gerçekleşmemiş. Vatanına, devletine, milletine ve bayrağına sadık olup, sahip çıkan ölümsüz kahramanlara selam olsun. Kerkük Türk’tür ilelebet Türk kalacak

Check Also

Orta Doğu’da zor ve sancılı yıl

Türkmeneli Dernekler Federasyonu Genel Başkanı Dr. Aydın Beyatlı, Irak ve Suriye merkezli yaşanan gelişmelerin 2019 …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir